Makam ve Seyir

Hicaz ve Karakteristik Aralık

4 Temmuz 2026 1 dk okuma

Hicaz, kendine özgü geniş aralığıyla dinlendiği anda tanınan makamlardan biridir.

Bu aralık makamın kimliğidir ve kemençede parmak temas noktasıyla doğru biçimde kurulur. Aralık doğru kurulduğunda makam hemen tanınır.

Temas noktası kaydığında aralık daralır ya da genişler ve makam tanınmaz hâle gelir. Karşılaştırma dinlemesi yararlı olur.

Bu nedenle hicaz çalışması, entonasyon denetiminin de sınavı sayılır. Bu sınav düzenli olarak yinelenir.

Aralık önce boş telle karşılaştırılarak dinlenir, sonra ezgi içinde uygulanır.

Hicaz dağarı hem çalgısal hem sözlü eserler bakımından oldukça geniştir. Dağar hem eski hem yeni eserleri kapsar.

Kemençenin kaygan tınısı bu makamın anlatım gücünü belirgin biçimde artırır. Süsleme ölçüsü derste konuşulur.

Süslemeler hicazda ölçülü kullanılır, çünkü aşırı süsleme aralığı belirsizleştirir. Ölçü icracının tercihine bırakılmaz.

Karar sesine dönüş bu makamda özellikle belirgin biçimde işlenir. Dönüş cümlenin bütünlüğünü sağlar.

Öğrenci aralığı kulakla tanıdığında yeni eserlerde de makamı kestirmeye başlar. Kestirme becerisi zamanla gelişir. Dinleme dağarı bu beceriyi besler.

Derslerimizde makam karakteri, dinleme ve entonasyon çalışmalarıyla birlikte öğretilir.

Sık Sorulan Sorular

Hicazı diğer makamlardan ayıran nedir?

Kendine özgü geniş aralığıdır. Kemençede bu aralık parmak temas noktasıyla kurulur ve kayma makamı tanınmaz kılar.

Makamı dinleyerek tanıyabilir miyim?

Zamanla tanıyabilirsiniz. Aralık duyuşu yerleştikçe yeni eserlerde makam kestirilebilir hâle gelir.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | makam ve seyir bölümümüz